معرفی کتاب

در میان انبوه متون درباره داستایفسکی،پرسش های بوطیقای داستایفسکی یکی از هیجان انگیز ترین و نوآورانه ترین آثار است.این اثر با تکلیفِ اصلیِ نقادیِ ادبی دست و پنجه نرم میکند:ویژگی های هنر داستایفسکی کدامند،و چرا و چگونه با ویژگی های هنر دیگر رمان نویسان متفاوتند.کتاب باختین از زندگی نامه ی داستایفسکی هیچ نمیگوید،به محتوای ایدئولوژیک آثار او یا به جایگاه این محتوا در زمان و مکان نیز تنها اندک اشارتی میکند.پرسش های بوطیقای داستایفسکی تعمدا تنها بر چند پرسش متمرکز است:نقش قهرمان در رمان های داستایفسکی؛شیوه ی ارائه ی ایده ها در رمان های او؛پرسش از آن فراداد ژانری که داستایفسکی وامدار آن است یا گمان می رود که به آن وابسته باشد؛و سرانجام،کاربرد ویژه ی زبان و گفت و گو در رمان های او،در اشتباه خواهیم بود،اگر که این پرسش ها را پرسش هایی صرفا فرمالیستی بخوانیم.

قسمتی از متن:
در جهان داستایفسکی همه چیز دقیقاً بر مرز مشترک با باژگونه‌اش زندگی می‌کند. عشق بر مرز نفرت می‌زید و از این طریق آن را می‌شناسد و می‌فهمد، نفرت نیز بر مرز عشق می‌زید و از این طریق است که آن را می‌فهمد(عشق-نفرت ورسیلوف، عشق کاترینا ایوانا به دمیتری کارامازوف؛ و نیز تا قدری مسلم، عشق ایوان نسبت به کاترینا ایوانا و عشق دمیتری به گراشنکا.) ایمان بر مرز بی‌خدایی می‌زید و آنجاست که آن را می‌بیند و درک می‌کند، بی‌خدایی نیز بر مرز ایمان می‌زید و از این طریق آن را می‌فهمد. شرافت و ارجمندی هم مرزِ فروداشت و فروپایگی است(دمیتری کارامازوف) عشق به زندگی هم جوار عطش به خود ویرانگری است(کیریلف) پاکی و پارسایی، بدکارگی و هوس رانی را می‌فهمد(آلیوشا کارامازوف)…